Uşaqlara Sərhəd Qoymaq Niyə Vacibdir?
Sağlam Sərhədlər Üçün Valideyn Bələdçisi
Uşaq böyüdərkən valideynlərin ən çox çətinlik çəkdiyi mövzulardan biri sərhəd qoymaqdır. “Yox” dedikdə uşağın kədərlənəcəyini düşünmək, ağlamasına dözməyib qərardan geri çəkilmək və ya münaqişə yaşamamaq üçün qaydaları yumşaltmaq bir çox ana və atanın qarşılaşdığı vəziyyətdir. Halbuki uşaqlara sərhəd qoymaq onları məhdudlaşdırmaq deyil, təhlükəsiz şəkildə böyümələrinə kömək etməkdir.
Sağlam sərhədlər uşaqların emosional, sosial və idrak inkişafında mühüm yer tutur. Özünü təhlükəsiz hiss edən, qaydaların niyə mövcud olduğunu anlayan və ardıcıl şəkildə yönləndirilən uşaqlar sonrakı yaşlarda özünüidarə bacarığı daha güclü fərdlər kimi formalaşırlar.
Unutmayın: Sərhəd qoymaq uşağı məhdudlaşdırmaq deyil, ona təhlükəsiz yaşam sahəsi yaratmaqdır.
Uşaqlara Sərhəd Qoymaq Nə Deməkdir?
Sərhəd qoymaq uşağın hansı davranışların qəbul edilən, hansılarının isə qəbul edilməyən olduğunu sevgi dolu, aydın və ardıcıl şəkildə öyrənməsidir. Bu proses cəza vermək, qorxutmaq və ya təzyiq göstərmək demək deyil. Əksinə, uşağın özünü güvəndə hiss etməsinə kömək edən bir yönləndirmə prosesidir.
Uşaqların Sərhədlərə Niyə Ehtiyacı Var?
Sərhədsiz azadlıq uşaqlar üçün təhlükəsizlik hissi yaratmır. Sağlam sərhədlər uşağa güvəndə olduğunu hiss etdirir, özünüidarə bacarığı qazandırır, səbirli olmağı öyrədir, məsuliyyət hissini inkişaf etdirir və başqalarının hüquqlarına hörmət etməyi dəstəkləyir.
Sərhəd Qoyarkən Edilən Yayğın Səhvlər
Bir gün icazə verilən davranışın ertəsi gün qadağan edilməsi, uşağın ağlamasını dayandırmaq üçün qaydadan imtina olunması, davamlı təhdid və cəza tətbiqi, ana və atanın fərqli qaydalar qoyması uşaqda çaşqınlıq yarada bilər.
Uşaqlara Sağlam Sərhədlər Necə Qoyulmalıdır?
Qaydaları qısa və aydın ifadə edin. Uşağın hisslərini qəbul edin, amma uyğun olmayan davranışı təsdiqləməyin. Sakit və qərarlı qalın. Yaşına uyğun gözləntilər müəyyən edin və mümkün olduqda təbii nəticələrdən istifadə edin.
Sərhəd Qoyarkən Empatiyanı Unutmayın
Sərhəd qoymaq uşağın hisslərini görməzdən gəlmək demək deyil. Uşağınız ağlaya, əsəbiləşə və ya məyus ola bilər. Əsas olan uşağın həm başa düşüldüyünü hiss etməsi, həm də qoyulan sərhədin dəyişməyəcəyini öyrənməsidir.